Abraham Wald ve Tarihe Geçen Buluşu

3377

Hezarfen Havacılık Dergisi Tarih köşesinde bu hafta Abraham Wald isimli havacılık mucidini konu aldık. İkinci Dünya Savaşı’nda, İngiliz pilotları, Alman pilotları karşısında çaresizdi.  Savaşın en başarılı ve en korkulan pilotları Alman pilotlardı ve bunun acısını en çok çeken de İngiliz pilotları oldu. İngiliz Ordusu pilot yeteneğindeki çaresizliğini, teknolojide ve uçaklarını güçlendirmede aradı. İngiliz Ordusu, üstte geri dönen ve mermi delikleriyle süzgece dönmüş uçaklarından topladığı bilgilerle, mermi deliklerinin yoğunlaştığı yerlere daha fazla zırh koyarak, onları savaşmak için geri gönderdi fakat bu yöntem pek de bir işe yaramadı.

Macar asıllı Abraham Wald ailesinin hemen hemen bütün üyelerini, Almanların gaz odalarında ve toplama kamplarında kaybetti. Bir üniversitede istatistik dersleri vermek için göçmen olarak Amerika’ya yerleşti. Öğretim üyeliğinin yanında, büyük bir kin duyduğu Almanların, savaşı kaybetmesi için, İngiliz Ordusu’na yardım etmeye başladı. İlk görevi, Alman uçakları karşında çaresiz kalan İngiliz savaş uçaklarını daha güçlü hale getirmekti. Abraham Wald da İngiliz Ordusunun yaptığı gibi, savaştan geri gelen uçaklar üzerindeki mermi deliklerini inceleyip, bu bilgilerden oluşan bir grafik hazırladı.

Ona göre, yaralı bir şekilde geri dönen uçaklar –onlarca mermi delikleri içinde olsa bile, tehlike içinde değildi. O, bütün ilgisini, uçakların mermi delikleri olmayan kısımlarında yoğunlaştırdı çünkü, Abraham Wald’a göre,  esas ölümcül olan kısım burasıydı. Oluşturduğu haritada, uçakların bazı bölümlerinde mermi delikleri olmaması, bu kısımlardan isabet alan uçakların düştüğü ve böylece üstte geri dönemediğinin kanıtıydı. İngilizlere, mermi deliği olan yerlere değil, mermi deliği  olmayan yerlere ekstra zırh koyulması gerektiği anlattı raporunda. İngilizler, Abraham Wald’un çözümünün doğruluğunu kısa zamanda anladı.

Kaderin bir cilvesi olsa gerek, Abraham Wald, 1950 yılında eşiyle birlikte gittiği Hindistan gezisi sırasında bir uçak kazasında öldü.