Atatürk Sabiha Gökçen’i Sevmezdi!

6584

Atatürk ile Tanışması ve Çocukluğu
Bursa Vilayet Başkatibi olan Hafız Mustafa İzzet Bey ile Hayriye Hanım’ın kızları Sabiha, 22 Mart 1913’te Bursa’da dünyaya geldi. Edirne Deftardarı olan babası Hafız İzzet Bey, ‘Jön Türk’ olduğu gerekçesiyle Bursa’ya sürülmüştü.[5] Anne ve babasını küçük yaşta kaybeden ve ağabeyi tarafından büyütülen Sabiha, 1925’te henüz 12 yaşındayken Bursa ziyareti sırasında evlerinin yakınındaki Hünkar Köşkü’nde konaklayan dönemin cumhurbaşkanı Atatürk’e ulaşmayı ve okumak istediğini iletmeyi başarmıştı.

Atatürk tarafından evlat edinilmesi 
Atatürk, ağabeyinden izin alarak, zor şartlar altında yaşayan Sabiha’yı evlat edindi ve Ankara’ya götürdü.
Sabiha, Çankaya İlkokulu, Arnavutköy Amerikan Kız Koleji ve Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nde eğitim gördü. Rahatsızlığı nedeniyle öğrenimini yarıda kesip Heybeliada ve Viyana’da tedavi gördü.
Bir süre Fransızcasını ilerletmek amacıyla Paris’te bulundu.
1934’te Soyadı Kanunu nun çıkmasından sonra Mustafa Kemal Sabiha’ya Gökçen soyadını verdi.

Havacılık ile tanışması

    Türk Hava Kurumu’na bağlı Türkkuşu kurumuştu. O yıl Atatürk, gençliğe şöyle seslendi:

 ” Türk çocuğu… Her işte olduğu gibi, havacılıkta da, en yüksek seviyede, gökte seni bekleyen yerini dolduracaksın…”

Atatürk açılış törenine Sabiha Gökçen’i de götürdü. Sabiha Gökçen o gün planör ve uçaklarla yapılan gösterileri izledi paraşüt atlayışlarını ilgiyle takip etti.  Atatürk’ün, “ havacı olmak istermisin”  sorusuna evet diyince ertesi gün Türkkuşu’nun ilk kız öğrencisi olarak öğrenimine başladı. Öylesine azimliydi ki, kısa sürede okulun en başarılı öğrencilerinden biri oldu.

Eskişehir tayyare okulu “Dünyanın ilk kadın savaş pilotu”

Atatürk bir gün, ” Gökçen… Belki de dünyada ilk askeri kadın pilot olacaksın. Bir Türk kızının dünyadaki ilk askeri kadın pilot olması  ne iftihar edici bir olaydır tahmin ediyorsun değil mi…  Şimdi derhal harekete geçerek seni Eskişehir Tayyare Okulu’na göndereceğim… ” diyerek manevi kızının önünde yepyeni bir ufuk açtı. Sabiha Gökçen, buradaki görevi sırasında, uygulamalı ve kuramsal dersler gördü, sürekli eğitim uçuşları yaptı, Trakya ve Ege manevralarına katıldı ve Dünya’nın ilk kadın savaş pilotu ünvanını elde etti.

Dersim Harekâtı

    1937 yılında Tunceli’de çıkan ayaklanmayı bastırmak için başlatılan Dersim Harekâtı’nın hava saldırısı safhasında yer alarak dünyanın ilk kadın savaş pilotu oldu.[1] Bu harekâtta gösterdiği üstün başarı sebebi ile, Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Genelkurmay Başkanı’nın da katıldığı bir törenle kendisine Türk Hava Kurumu Murassa (İftihar) Madalyası verildi. 30 Ağustos 1937’de askerî uçuş brövesi aldı.

 Hatay Sorunu ile ilgili çıkışı

1937’de Fransa’nın, Hatay’ı Suriye’ye devretmeye hazırlandığı yolundaki haberler, Ankara’da sert tepkiyle karşılandı. Atatürk’ün emriyle Üniformasını giyen Sabiha Gökçen Fransız elçisinin önünde havaya üç el ateş etti ve Hatay’ın vatana katılması için gerekirse silahlanırız. dedi. Olay sonunda yine Atatürk’ün emriyle tutuklanan ve mahkemeye çıkan ve yasa gereği bir gün hapis yatan Sabiha Gökçen’in çıkışı sayesinde Atatürkün planı tutmuş ve Fransızlara gözdağı verilmiş, kararlılık gösterilmiştir.

Balkan Turu

1938’de uçağıyla 5 gün süren Balkan Turu yapan Gökçen’in ünü bu turla dünyaya yayıldı. Ankara’da bulunan Balkan Paktı heyeti üyelerinin Sabiha Gökçen ile tanıştıktan sonra kendisine uçakla başkentlerine gelmeyi önermeleri üzerine bu tur fikri doğmuştu. Gökçen, Atatürk’ün arzusu üzerine bu turu yanına bir makinist dahi almadan, tek başına gerçekleştirdi.

Vultee tipi bir uçakla İstanbul’dan havalandıktan sonra Atina’ya ardından Sofya ve Belgrad’a gitti. Kendisine Yugoslav Genel Kurmay Başkanı tarafından “Beyaz Kartal” nişanı verildi. İstek üzerine Bükreş’te bir gösteri uçuşu yapktıktan sonra 6. gün olan 22 Haziran’da İstanbul’a döndü. Bu Balkan turu, basının büyük ilgisini uyandırmış, her yerde göklerin kızı olarak anılmasına neden olmuştur.

Atatürk’ün ölümünden sonra 

Manevi babası Atatürk öldükten sonra hayatını yeniden düzene sokan Gökçen, kadınların orduda görev yapmasına ilişkin yasa çıkmadığı için ordudan ayrıldı ve Türkkuşu Uçuş Okulu’na başöğretmen tayin edildi. 1955’e kadar bu görevini başarıyla sürdürdü. Türk Hava Kurumu yönetim kurulu üyesi oldu. Hayatı boyunca toplam 22 değişik hafif bombardıman ve akrobatik uçakla uçmuştu.

Gökçen, 1940 yılında Hava Okulu’nda askerî coğrafya ve topoğrafya öğretmeni Üsteğmen Kemal Esiner ile evlendi ve eşine kendi soyadını verdi; ancak üç yıl sonra, 12 Ocak 1943’de eşini kaybetti.

Son uçuşu 1953 ve 1959’da davet edildiği ABD’ye Türk toplumu ve Türk kadınını tanıtmak amacıyla giden Gökçen için büyük bir Amerika turu düzenlenmiştir. Son uçuşunu 1996’da 83 yaşında iken Fransız pilot Daniel Acton eşliğinde Falcon 2000 uçağıyla yapmıştır.

” Dünya tarihine adını yazdıran 20 havacı ” arasına katılışı 1996’da havacılık kariyerinin en büyük ödülünü almıştır. Amerikan Hava Kurmay Koleji’nin mezuniyet töreni için düzenlenen Kartallar Toplantısının onur konuğu olarak katıldığı Maxwell Hava Üssü’ndeki törende ” Dünya tarihine adını yazdıran 20 havacı ” dan biri seçildi. Bu ödüle layık görülen ilk ve tek kadın havacı oldu.

Eşinin ardından tek sevgilisi gökyüzü oldu

1940’da, meslektaşı Pilot Yüzbaşı Kemal Esiner’le evlenerek mutlu bir evliliğe adım attı.  Ne var ki, çok sürmedi bu mutluluk. 1943’te eşinin görevi sırasında yakalandığı bir hastalık onları birbirinden ayırdı. Önce babası, sonra da eşi onu yalnız bırakmıştı. O tarihten sonra, tek sevgilisi gökyüzü, tek tutkusu öğrencileri oldu.

83 yaşında son uçuş

1996’da bir ilke daha imza attı. 83 yaşında, Fransız pilot Daniel Acton eşliğinde, Falcon 2000 uçağıyla son uçuşunu yaptı.

Gökyüzüne son bakış 22 Mart 2001

Sabiha Gökçen 2001 yılında, doğum gününde (22 Mart) Sabiha Gökçen 2001 yılında, doğum gününde (22 Mart)Gülhane Tıp Askeri Akademisi’nde 88 yaşında yaşama veda etti.

Aldığı Ödüller

1) THK’nun bir numaralı Övünç (Murassa) Madalyası ve beratı

2) Yugoslav Ordusunun en büyük nişanı olan Beyaz Kartal Nişanı ve ordu brövesi

3) Romanya Ordusu Havacılık Brövesi

4) Trakya ve Ege Manevraları’ndan dolayı verilen hatıra madalyalar

5) Türk kadınının seçme ve seçilme hakkı kazanmasının 50. yılında TBMM’deki törende verilen mesleklerinde öncü kadınlar plaketi

6) Selçuk Üniversitesi’nin fahri doktorluk payesi

7) THK tarafından 1989’da verilen altın madalya

8) 1991’de Uluslararası Havacılık Federasyonu’nun havacılığın bütün dallarında üstün başarı gösteren havacılara verdiği FAI altın madalyası

9) Ordu, çeşitli dernek ve kuruluşların verdiği 28 adet plaket

 Kullandığı Uçaklar

 Eğitim uçakları                                                                                 Askeri uçaklar

1. CAUDRON  C-59                                                                         1. CAUDRON  C-59

2. FOCKE – WULF  FW 44J                                                            2. BREGUET  19-7 A-2

3. HANRIOT  H-182                                                                        3. BREGUET  19-7 B-2

4. MILES MAGISTER MK-II                                                            4. CURTISS   F-11 C2 HAWK II

5. THK 5                                                                                           5. P.Z.L  P-24

6. PIPER                                                                                           6. FOCKE WULF  FW-58K WEIHE

7. MONOSPAR  ST-25                                                                   7. CONSOLIDATED  FLEET YPT-11B ( USA)

8. FIESLER STORCH                                                                   8. GOTHA  145 A

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 .