Kokpit Camı Çatlar Mı? Fiyatı Nedir?

Yolcu uçaklarının kokpit camı, yaklaşık 6 santimetre kalınlığında, özel imal edilen içinde özel kimyasallar bulunan camların genellikle bir katı çatlar.

9662

Yolcu uçaklarının kokpit camı, yaklaşık 6 santimetre kalınlığında, özel imal edilen  içinde özel kimyasallar bulunan camların genellikle bir katı çatlar. Bu camlar eksi 60 derece ve 30-40 derece sıcaklıklar arasında gidip gelir. Yani yükseklerde soğur, yerde hava sıcaklığına göre ısınırlar. Ama çok zor şartlara da dayanırlar. Olsa olsa bir katmanında ve çoğunlukla en dış yüzünde çatlak oluşuyor.

Bu çatlak kimseyi öldürmez, hayatı tehlikeye atmaz. Eğer imalat ya da yeniden cam takılması sırasında bir montaj hatası yoksa bulunduğu çerçeveden kolayca dışarı fırlamaz.

CAM ÇATLADIĞINDA NE OLUR

Bir yüzeyde çatlama olunca pilot tedbiren cam üzerindeki basıncın daha azalması için alçak irtifaya iner, kabin basıncını ayarlar ve uluslararası kurallar gereği bir havalimanına iniş yapar.

İniş planlı olmadığından mecburi iniş deklare edilir. Bu durumda o havalimanı da iniş sırasında hemen bir tedbir alarak itfaiye ekiplerini yollar. Tahliye için önlem alınır. Hepsi bu işte. Yeni cam bulunur, takılır ve o uçak yine güvenle uçar.

PİLOTLAR RİSK ALAMAZ

Kokpit camının çatlamasıyla sık sık karşılaşılıyor. Havacılık tarihinde kokpit camı patlamış ve düşmüş uçak yok. Pilotların önünde bulunan cama ‘windshield’ deniyor. Uçağına göre 3 ila 5 ayrı katmandan oluşan cam, kimi zaman 100 santigrat dereceye yaklaşan çok ani ısı değişimlerini göğüslüyor. Tonlarca ağırlıktaki basıncın ezici gücüne dayanıyor.

TEST EDİLİR

Aynı zamanda kuş çarpması gibi durumlarda pilotların ve uçağın zarar görmeden uçmasını sağlıyor. Tüm tasarım ve imalat aşamalarında havacılık otoritelerinin belirlediği limitlerin kat ve kat üzerinde acımasız testlerden geçiyor.

Yapısal bir hasar veya kuş çarpması nedeniyle camda çatlaklar oluşabiliyor. Ama otomobillerde kullanılan camlardaki gibi ne tuzla buz oluyor ne de patlıyor.

BUZLANMAYI ÖNLÜYOR

Cam katmanları arasında özel elektrik kabloları geçiyor. Buzlanma olduğunda devreye giren sistem, camı ısıtıyor. Buzları çözüyor. Böylece pilotların dışarıyı daha iyi görmelerini sağlıyor.

Çatlamanın yanı sıra bazen bu kablolarda meydana gelen kısa devre, cam üzerinde sigara yanıklarına benzeyen küçük yapısal hasarlar da oluşturabiliyor. Bu tür durumlarda pilotlar aynı çatlamada olduğu gibi hemen alçalıyor, en yakın meydana inerek yolcularını riske atmıyor.

40 BİN DOLARA KADAR ÇIKIYOR

Herhangi bir çatlama veya hasar oluştuğunda uzman teknisyenler camı değiştiriyor. Kokpitteki camların tanesi, yani sağ veya sol tarafın fiyatı, uçak tipine bağlı olarak 8-20 bin dolar arasında değişiyor. Bunlar yeniden tamir edilmiş camlar. Sıfır olanların fiyatları ise 16-40 bin dolar arasında.

Önce cam sökülüyor. Camın etrafında elektrik sisteminin kabloları yer alıyor. Yeni camın takılması sırasında aynı otomobillerin lastiklerini değiştirirken bijonların sıkılması gibi vidalar çapraz monte ediliyor. Eşit tork yani çevirim sırasıyla sıkıştırılıyor.

Cam takılırken etrafına özel bir silikon sıkılıyor. Bu silikonun kuruma süresi 7-8 saati bulabiliyor. Eğer havayolu yeni bir uçak yollayamamışsa, rötarın en önemli bölümü silikonun kurumasını beklemekle geçiyor. Eski cam tamir ediliyor. Testlerden geçirilip tekrar kullanılıyor.

Savaş uçaklarında da zaman zaman uzun yıllar güneş altında bekleme nedeniyle kanopi ve kokpit camları kırılıp zarar görebiliyor.

KUŞ ÇARPMASINA DAYANIKLI 

Kokpit camları genellikle 3 ila 5 katlı. Kalınlıkları ortalama 6 cm. Camın ilk yüzeyi, yaklaşık 2.5 mm kalınlığında. Koruyucu yüzeye sahip. Camdaki polivinil butryal (PVB) ve akrilik gibi malzemeler çarpma şokunu emerek izolasyon sağlıyor.
Kurallar gereği camlar, 3 bin 300 metre altında, saatte 518 km hızla 600 gramlık kuş çarpmasına dayanmak zorunda.