Pnömatik Sistemi Nedir?

Pnömatik sistemin amacı, tüm uçuş ve yer işlemleri için belirli basınç ve sıcaklıkta basınçlı hava temin etmektir. Hava, motor içinden akan havadan (engine bleed), APU’dan ya da yer kaynaklarından sağlanır.

6130

Pnömatik sistem, motor hava kaynaklarından sağlanan havanın sıcaklığını ve basıncını kontrol eder. Sistem; hava koşullandırma, basınçlandırma, kanat ve motor kaportası buzlanma önleme, su sistemi, hidrolik sistem ve motor sistemi için basınçlı hava sağlar.


pnömatik sistemŞekil 1.1: A-320 uçağında pnömatik sistem şeması

Motor bleed havasının normal kaynağı, motorun orta basınç kademesinden sağlanır. Motorun düşük devirlerinde orta basınç kademesi, pnömatik sistem için yetersiz olacağından yüksek basınç kademesi çıkışındaki yüksek kademe valfinin açılmasıyla sisteme takviyede bulunulur. Orta basınç kademesi üzerindeki çek valf ters akışı önler. Basınç regülatörü ve kesme valfi, bir regülatör ile pnömatik kontrollüdür. Valf motor bleed’lerinden alınan havanın basıncını 45 PSI’ya ayarlar. Aşırı sıcaklık şalteri, ön soğutucu çıkış sıcaklığı 254 ºC’ye ulaştığında baş üstü panelindeki “Bleed Trip Off (amber renkli)” lambasını yakar. Lambanın yanmasıyla birlikte “Engine Bleed Valve” de otomatik kapanır. Ön soğutucu, fandan gelen soğuk hava ile çıkış sıcaklığını ayarlar. Ön soğutucu çıkışındaki bir sensör almış olduğu ısı değerine göre ön soğutucu kontrol valfini modülasyonlu olarak çalıştırarak fandan gelen havanın akışını düzenler. Şekil 1.1’de A320 uçak tiplerinin pnömatik sistem şeması gösterilmiştir.

Motor
Sistemin ihtiyacı olan hava, uçuşta veya taksi işlemleri sırasında motorun çalıştığı durumlarda motor içinden akan havadan sağlanır. Hava, kompresör kademelerinden motor üzerine takılmış tertibatlar ile alınır.

APU
APU uçağın yardımcı güç kaynağıdır. Genellikle uçak yerde bakımda iken APU’nun kompresör kademelerinden hava temin edilir.

Yer Beslemeleri
Sistemin ihtiyacı olan hava, son olarak yer arabası (ground cart) denilen haricî kaynaktan alınır. Pnömatik sistem bu kaynakları uçak bakımda iken kullanılır.

@HezarfenHavacılıkDergisi

Kaynak: www.hezarfendergi.com.