Uçağın Etrafındaki Hava Akışı

3726

Sınır Tabakası
Bir airfoil yapının üzerinden geçen hava akımının yüzeye tutunmaya çalışan hava liflerine “sınır tabakası” denir. Sınır tabakası özellikle kanat üzerinde çok önemlidir. Çünkü uçağı kaldırmaya çalışan kuvvetin oluşumunu sağlayacak olan kanat üzerindeki ve altındaki basınç farkının yaratılmasında sınır tabakası önemli bir görev üstlenmektedir. Bu tabakanın yüzeyden ayrılması kaldırma kuvvetinin azalmasına hatta yok olmasına sebep olabilecektir.

Laminer ve Türbülanslı Akışlar
Bir akış sırasında akışkanın molekülleri birbirine paralel katmanlar şeklinde hareket ediyor ve birbirleri ile çarpışmıyor ve düzenli bir akış varsa bu akım türüne “laminer akış”, şayet düzensiz ve akım katmanları birbirine karışmış vaziyette bir akış varsa bu akım türüne de “türbülanslı akış” denir. Kaldırma kuvvetinin büyük bir bölümünü sağlayan kanat üzerindeki hava akışının laminer akış olması gereklidir.

Serbest Akış Hüzmesi
Serbest hava akımı, hava fileleri şeklinde gösterilebilir.  Hava filelerinin birbirine yaklaştığı noktalarda lokal hız hava akış hızından fazla, hava filelerinin birbirinden uzaklaştığı noktalardaki lokal hava hızı hava akış hızından düşüktür.

Bağıl Hava Akışı
Aerodinamik tanımından yola çıkarak hava içerisinde hareket eden cisimlerin etrafındaki olayları veya sabit bir cisim etrafındaki hava hareketi nedeniyle meydana gelen olayları ya da bu ikisinin birleşimi şeklinde, hareket eden bir cismin etrafında yine hava hareketi ile bir takım olaylar meydana gelir. Verilen bir harekette, hareketli cisim veya sistem durdurulup bütün çevresi aynı hızla ve ters yönde harekete geçirilirse, aynı hareket şartları elde edilir.

Upwash ve Downwash
Upwash, hava akımının yukarı doğru yönlenmesi, downwash ise hava akımının aşağıya doğru yönlenmesidir. Hava kanatın üstünden ve altından akmakta olup üst taraftan içeri yönde dış taraftan dışarı yönde akış olmaktadır. Firar kenarı boyunca iç ve dış yönde akan akımlar karşılaşmakta ve firar kenarında küçük vorteksler oluşmaktadır.

Vortisler
Düzgün bir airfoil yapıya sahip olmayan cisimlerin üzerinde vortis (girdap) şeklinde daimi olmayan bir hava akımı oluşur. Bu akıma iyi bir örnek olarak küt cisimlerin arkasındaki akım alanlarını göstermek mümkündür.

Akış Durması (Stagnatıon)
Kanat hücum kenarında ve firar kenarında hızın sıfır, toplam basıncın statik basınca eşit olduğu yani dinamik basıncın sıfır olduğu noktada akış durması meydana gelir ve bu noktaya “durgunluk noktası (stagnation point)” denir.