Uçaklar Jaka Nasıl Alınır? – Kriko Sistemi

3884

Uçaklarda jacka alma işlemi araçlardaki kriko sisteminin çok benzeridir. Fakat uçağın aerodinamik yapısından dolayı her işlemde olduğu gibi jack işlemide ciddi operasyonel beceriler gerektirmektedir. Bir uçak neden jacka alınır derseniz, uçakta iniş takımı ve hidrolik sistem arızaları veya bakım işlemlerinin yapılabilmesi için uçağın jaklar üzerinde yükseltilmesi gerekir. Çünkü bu sistemlere yerde müdahale mümkün değildir. Personelin rahat çalışabilmesi için uçağı jacka almak gerekir.
Uçaktan hava modu verilerini alabilmek yani uçağın havada olduğu durumdaki verileri alabilmek için uçağı jaka alma işlemine hava modu denir. Uçağın jaka alınması işlemi uçağın iniş takımlarının yer ile olan bağlantısının kesilmesiyle gerçekleştirilir. Bunun için uçak AMM’lerde belirtildiği şekilde jaka alma noktalarından havaya kaldırılır.
Uçaklarda 3 adet jaka alma noktası bulunur. Ayrıca uçak tipine göre değişmek üzere önde ya da arkada 1 adet destek noktası bulunur. Bu destek noktalarından da uçak 4. jaka alınmalıdır.
Uçak hava moduna girdiğinde otomatik olarak bazı ısıtma sistemleri devreye girecektir. Bu durumda ısıtıcılarda yanma ve aşırı sıcaklığa bağlı olarak malzeme bozulmaları olabilir. Ayrıca teknisyenin çalışması sırasında sıcak malzemeye dokunmasından dolayı yanmalar gerçekleşebilir. Bu nedenle tüm ısıtıcı sistemlerinin sigortalarını çekmek gereklidir.
Uçak jaka alındığında en önemli noktalardan biri de dengedir. Çünkü üç noktadan yükselen uçakta dengesizlikler olabilir. Bu durumu engellemek için uçaktan uçağa değişmekle birlikte farklı yöntemler uygulanır. Yeni teknoloji uçaklarda genellikle bilgisayar sistemi üzerinden, eski teknoloji uçaklarda ise kokpitte bulunan su terazisiyle uçağın dengede olup olmadığının kontrolü yapılır. Bunların hiç biri yapılamıyorsa iniş takımlarına şakül bağlanır. Şakülün altına çelik cetvel yerleştirilir. Bu şakül, cetvel üzerinde tam orta noktada durmalıdır.
Bazı model uçaklarda, havada ya da yerde modu vardır. Bu nedenle jaka alındığında mutlaka yerde moduna alınmalıdır. Bu şekilde ısıtıcılar otomatik olarak devre dışı kalmış olur.