Uçakta Bomba İhbarı Olursa Ne Yapmalıyız?

5428

Herkesin bildiği gibi havalimanlarındaki güvenlik önlemleri üst düzeydedir. Yolcular kontrol edilerek havalimanına ve uçağa alınır. Güvenlik önlemlerine ve yolcuların kontrol edilerek uçağa alınmasına karşı ekiplerin çeşitli şekillerdeki patlayıcı maddelerle karşılaşması olasıdır. Bu yüzden her olasılığı hesap ederek böyle bir durumla karşılaşıldığında neler yapılması gerektiğini bilmek ve bunları doğru bir şekilde uygulamak çok önemlidir. Hezarfen Havacılık Dergisi olarak “Uçakta Bomba İhbarı Olursa Ne Yapmalıyız?” sorusunun cevabını aramaya çalıştık.
Kabin Ekibinin Alması Gereken Önlemler
1. Kabin ekipleri kendi bagajlarını kilitli ve kontrol altında tutmalıdırlar.
2. Kabin ekipleri uçağa ilk gelişte check-list’e uygun olarak güvenlik kontrolü yapmalıdırlar.
3. Yolcular uçağa binerken ve inerken kabin memurları tarafından dikkatle izlenmelidir. Normal olmayan, heyecanlı bir davranış, ters bir şeyler olduğunun belirtisi olabilir.
4. Kabinde taşınan el bagajlarına dikkat edilmelidir.
5. Transit meydanlarda uçağa giren ve çıkan yer personeli kabin ekipleri tarafından dikkatle izlenmeli, kimliği bulunmayan kişiye ekip kimlik sorulmalıdır. Gerekirse bu kişiler uçaktan indirilmelidir.
Patlayıcıların Şekilleri
Patlayıcı kelimesi yerine genellikle bomba kelimesi kullanılır. İki tip bomba vardır. Açık bomba ve gizli bomba.
Açık Bomba: Bu tür bomba kolaylıkla tanınabilir. Örneğin el bombası, dinamit
çubuğu, nitrogliserinli tüp gibi.

Gizli Bomba: Bomba herhangi bir cisim içine saklanmış olabilir. Örneğin bir kitap, süslü kâğıda sarılı bir kutu, saç spreyi kutusu gibi. Bir bomba her zaman üç temel elemanı içerir:
1. Güç kaynağı
2. Patlamayı başlatan (indikatör)
3. Patlayıcı
Güç kaynağı, indikatörü o da patlayıcıyı harekete geçirir.
Bomba İhbarı ve Uygulanması Gereken Prosedür
Bomba ihbarı için uygulanacak prosedür bombanın yerde veya havada bulunması durumunda değişiklik gösterir.

Yerde Bomba İhbarı: İnişten sonra veya kalkıştan önce yolcular uçakta iken, yerde bomba ihbarı varsa kaptan pilot kabin ekibine, yolcuların uçağı el bagajları ile terk etmeleri, şüpheli cisme dokunulmaması, durumun yolcuya belirtilmemesi gibi komuları kapsayan bir brifing yapar. Böyle bir durumda şu kurallar uygulanır:
 Muhtemel bir patlamada can ve mala olabilecek hasarın en alt düzeyde tutulmasını sağlamak amacı ile uçak meydanın uzak bir bölgesine götürülür.
 Uçak kapıda iken bomba ihbarı alınmışsa ilgililer kontrolore bilgi vererek yakın kapılara uçakların park etmesini engeller. Uçak emniyetli bir bölgeye götürüldükten sonra normal harekât için ilgili ünite tekrar uyarılır.
 Uçak yerde hareket halinde iken böyle bir ihbar alınması durumunda terminale veya kapıya geri dönülmez, ilk önce en yakın emniyetli bölgeye gidilerek durulur, yolcu ve ekip, el bagajlarını alarak uçağı terk ederler.
 Kargolar ve postalar tanıma ve arama amacıyla kargo terminaline ve posta yetkililerine geri yollanır.
 İstasyonda bulunan teknik personel bomba ihbarında kullanılan check-list’e göre kontrol yapar. Ayrıca uçak ve yüklerinin aranması için ilgili makamlardan uzman personel isteğinde bulunur.
 Yerde bomba bulunduğunda bulunan bombaya dokunulmaz, yolcular ve ekip derhal uçaktan indirilir.
Uçuşta Bomba İhbarı: Kaptan uçuşun geri kalan kısmında bombayı arama olanağı olup olmadığına ve yolcuları bilgilendirip bilgilendirmeyeceğine karar vermeli ve ona göre kabin ekibine direktiflerde bulunmalıdır. Uçakta bomba ihbarı olması durumunda şu kurallar uygulanır:

 Yolcuların bilgilendirilmesine karar verilmişse anons yapılır.
 Güvenlik kontrolü yapılır.
 Yolcular el bagajlarını alırve kucaklarında muhafaza eder.
 Ekip kendi bagajlarını kontrol etmelidir.
 Alışılmadık (saat sesi gibi) sesler dinlenir, yolculara ait olmayan eşyalara karşı dikkatli olunur.
 Şüpheli bir cisim bulunursa kesinlikle dokunulmaz. Bomba prosedürü uygulanır.
 Bombanın belli bir yükseklikte patlayacağı ihbar edilmişse kabin yüksekliği bunun üzerinde tutulur.
 En uygun ve yakın meydana dikkatli ve yumuşak iniş yapılır.
İnişten sonra;
 Diğer uçaklardan uzak bir yere park edilir.
 Merdiven ve yangın arabası çağırılır.
 Yolcular derhal el bagajları ile indirilir ve uzaklaştırılır.
 Olay ile ilgili açıklama yapılamaz.
 Özellikle gazetecilerden gelen sorular cevaplandırılmaz.
 Şirket yetkililerine olay ile ilgili ayrıntılı rapor verilir.
Bomba Prosedürü
Uyarı: Patlayıcı Maddeyi Yerinden Oynatmayın!
Patlayıcı yakınındaki yolcuları en az 5 m. Uzaklaştırın.
Patlayıcı maddeyi kaymasını engellemek için balta
Patlayıcı maddeyi emniyete aldıktan sonra kokpite bildir.
Eğer bomba bir kapı yakınındaysa kapı slide’I DISARMED’a alınır.
Patlayıcı madde yakınında bulunan O2 tüpleri ve yangınsöndürücüleri uzaklaştır.
Kullanılabilecek el bagajları ve yumuşak materyaller toplanır.
Toplanan materyaller ve el bagajları Patlayıcı maddenin bulunduğu yerin etrafına yığılır.
Battaniyeler ve koltuk minderleritoplanır.
Yolculara başlarını yastık ve battaniyelerle korumaları, ‘Brace Pozisyonu’nu almaları söylenir.

Patlayıcı Maddenin Emniyete Alınması

  • İlk yardım çantasından alınan bantla patlayıcı emniyete alınır.
  • Bulabildiğimiz tüm plastik torbalar (Bombayı nemden korumak için Çöp ve duty-free torbaları vb.) patlayıcı maddenin üzerine konur. Battaniyeler ve yastıklar Islatılır.
  • Battaniye ve yastıklar üst üste mümkün olduğunca çok miktarda patlayıcı madde üzerine yerleştirilir.
  • Koltuk minderleri tavana kadar üstüste konur.
  • Yolcu ve kabin ekibinin oturuş uzaklığı min. 5 m. Olmalıdır. Kontrol edilmelidir.
  • İniş Öncesi Kokpit ekibinden inişten sonraki yolcu indirme metodu hakkında bilgi alınır